maharastra bajet 2026-2027नमस्कार! तुम्ही शेअर केलेल्या लिंकनुसार, महाराष्ट्राच्या २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पाबाबत माहिती हवी असावी. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ६ मार्च २०२६ रोजी विधानसभेत हा अर्थसंकल्प सादर केला. हा अर्थसंकल्प प्रगतीशील, शाश्वत, सर्वसमावेशक आणि सुशासन या चार स्तंभांवर आधारित आहे, ज्यात एकूण तरतूद ७,६९,४६७ कोटी रुपये आहे. महसुली जमा ६,१६,०९९ कोटी आणि खर्च ६,५६,६५१ कोटी अंदाजित असून, राजकोषीय तूट ४०,५५२ कोटी (३% पेक्षा कमी) आहे.
तुमच्या शोधक्वेरीप्रमाणे, शेतकरी कर्जमाफी ही प्रमुख घोषणा आहे. होय, याबाबत मोठा दिलासा मिळाला आहे! खाली प्रमुख क्षेत्रानुसार घोषणांची थोडक्यात माहिती देत आहे. (सविस्तर माहितीसाठी, मी विश्वसनीय स्रोतांवरून घेतली आहे.)
१. शेतकरी आणि कृषी क्षेत्र (Agriculture & Farmers)
- पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमाफी योजना: ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत पीककर्ज थकित असलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी. नियमित कर्ज परतफेड करणाऱ्यांना ५० हजार रुपये अनुदान.
- मुख्यमंत्री बळीराजा मोफत वीज योजना: २०,००० कोटी तरतूद, फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत ३२,७५६ कोटी वितरित.
- सौर कृषी वाहिनी योजना २.०: १६ हजार मे.वॅ. सौर ऊर्जा, दिवसा १००% वीजपुरवठा. मागेल त्याला सौर पंप: ६,६३,३२४ पंप वितरित.
- प्राकृतिक शेतीसाठी ५ लाख हेक्टर क्षेत्र, १०-१५ पिकांची एकात्मिक मूल्यसाखळी आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म (अॅग्रीस्टॅक, महावेध) विकसित.
- मुख्यमंत्री मत्स्यसंपदा योजना: १२४० कोटी वार्षिक, २०,५९४ मासेमारांना लाभ.
२. महिला आणि सामाजिक कल्याण (Women & Social Welfare)
- माझी लाडकी बहिण योजना: योजना बंद होणार नाही, भरीव तरतूद. हप्ता १५०० वरून २१०० रुपये करण्याबाबत अपेक्षा होती; अर्थसंकल्पात योजना अविरत सुरू राहणार, पण नेमकी वाढ जाहीर नाही.
- लखपती दिदी: २०२६-२७ मध्ये आणखी २५ लाख महिलांना लखपती बनवणार (एकूण ५२ लाख).
- उमेद मॉल: १३ जिल्ह्यांत महिला बचतगटांसाठी विक्री केंद्र.
- एकल महिला धोरण: सर्व जिल्ह्यांत सर्वेक्षण सुरू.
३. पायाभूत सुविधा आणि नदीजोड (Infrastructure & River Linking)
| प्रकल्प | तरतूद/विवरण |
|---|---|
| वैनगंगा-नळगंगा नदीजोड | ९४,९६८ कोटी |
| दमणगंगा-वैतरणा-गोदावरी | १३,४९७ कोटी |
| नार-पार गिरणा | ७४६५ कोटी |
| मुंबई मेट्रो ११ | २३,४८७ कोटी |
| महाराष्ट्र अमृतकाल रस्ते योजना | ६२७२ किमी द्रुतगती रस्ते |
| कोल्हापूर-सांगली पूरनिवारण | २२४० कोटी (जागतिक बँक सहाय्य) |
- मेट्रो नेटवर्क: राज्यात १२०० किमी विस्तार.
- ग्रामसडक योजना टप्पा-३: २३ हजार किमी रस्ते.
४. आरोग्य आणि शिक्षण (Health & Education)
- आरोग्य: महात्मा फुले जनारोग्य योजना अंतर्गत उपचार २३९९ पर्यंत वाढ, रुग्णालये ४५३७. कर्करोग, मधुमेहसाठी ४५०० कोटी. नागपूर येथे एम्ससारखे संस्था.
- शिक्षण: एज्युसिटी नवी मुंबईत (६ विद्यापीठे). मुख्यमंत्री विज्ञान वारी (इस्रो-नासा भेटी). स्टार्टअप साठी ५० हजारांना चळवळ.
५. इतर मोठ्या घोषणा
- अजित पवार स्मारक: दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासाठी मोठे स्मारक उभारणार.
- ५ ज्योतिर्लिंगांचा विकास: महाराष्ट्रातील ५ ज्योतिर्लिंगांसाठी मोठी तरतूद.
- सामाजिक न्याय: अनुसूचित जातींसाठी २३,१५० कोटी, आदिवासींसाठी २१,७२३ कोटी.
- हरित महाराष्ट्र: ३०० कोटी वृक्षलागवड, २०२९ पर्यंत ५०% हरित ऊर्जा.
- रोजगार: १ लाख २० हजार पदभरती, आणखी ७५,०००.
हा अर्थसंकल्प राज्याच्या ७.९% विकासदर आणि ९.३२ लाख कोटी कर्ज या पार्श्वभूमीवर सादर झाला आहे. शेतकऱ्यांसाठी ही मोठी भरीव तरतूद आहे, पण विरोधकांनी कर्जमाफीची मर्यादा कमी असल्याचा आरोप केला आहे. अधिक तपशील हवा असल्यास सांगा – उदाहरणार्थ, नागपूरसाठी काय तरतुदी आहेत? (नागपूरसाठी एम्ससारखे आरोग्य संस्था आणि एज्युसिटीचा भाग आहे.)
