Bandhkam Kamgar Scholarship: महाराष्ट्र राज्यातील लाखो नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांच्या मुलांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. जर तुमचे अपत्य शालेय शिक्षण किंवा उच्च शिक्षण घेत असेल आणि तुम्ही महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडे (MBOCW) शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करणार असाल, तर १ जानेवारी २०२६ पासून लागू झालेला नवीन नियम तुम्हाला माहिती असणे गरजेचे आहे.
या नवीन अटीचे पालन न केल्यास, तुमच्या मुलाची स्कॉलरशिप तर थांबेलच, पण तुमच्या कामगार नोंदणीवरही टांगती तलवार येऊ शकते. चला तर मग, जाणून घेऊया नेमकं काय आहे हे नवीन परिपत्रक.
डबल लाभ’ घेणाऱ्यांवर सरकारचा कडक निर्बंध
आतापर्यंत अनेक विद्यार्थी समाज कल्याण विभाग (MahaDBT) किंवा इतर सरकारी विभागांकडून शिष्यवृत्ती घेत होते आणि सोबतच बांधकाम कामगार मंडळाकडूनही शैक्षणिक अर्थसाहाय्य मिळवत होते. एकाच शैक्षणिक वर्षात दोन-दोन ठिकाणाहून लाभ घेण्याचे प्रमाण वाढल्याने सरकारने आता ‘एक विद्यार्थी, एक शिष्यवृत्ती’ हे धोरण कडक केले आहे.
काय आहे नवीन ‘स्वयंघोषणा पत्र’ (Self-Declaration) अट?
२०२६ च्या नवीन नियमानुसार, आता पालकांना अर्जासोबत एक विशेष स्वयंघोषणा पत्र जोडावे लागणार आहे. यामध्ये तुम्हाला खालील गोष्टींची लेखी हमी द्यावी लागेल:
- इतर लाभ नाही: माझ्या पाल्याने चालू शैक्षणिक वर्षात केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या इतर कोणत्याही विभागाची (उदा. प्री-मॅट्रिक किंवा पोस्ट-मॅट्रिक) शिष्यवृत्ती घेतलेली नाही.
- केवळ एकच अर्ज: आम्ही केवळ बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाकडेच मदतीसाठी अर्ज केला आहे.
- रक्कम वसुलीची संमती: जर भविष्यात तपासादरम्यान दोन ठिकाणांहून लाभ घेतल्याचे सिद्ध झाले, तर मिळालेली सर्व रक्कम व्याजासह सरकारला परत करण्यास मी बांधील राहीन.
अर्ज बाद होऊ नये म्हणून ‘या’ ४ गोष्टींची खात्री करा
तुमचा अर्ज सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि खात्यात पैसे जमा होण्यासाठी खालील चेकलिस्ट तपासा:
१. कामगार कार्ड नूतनीकरण (Renewal)
तुमचे बांधकाम कामगार नोंदणी कार्ड (Red Card) ‘Active’ असणे अनिवार्य आहे. जर कार्डाची मुदत संपली असेल (Expired), तर आधी नूतनीकरण करा आणि मगच मुलांच्या स्कॉलरशिपसाठी अर्ज करा.
२. आधार सीडिंग आणि NPCI मॅपिंग
विद्यार्थ्याचे किंवा पालकाचे बँक खाते आधार कार्डाशी लिंक असणे पुरेसे नाही, तर ते NPCI (National Payments Corporation of India) शी मॅप केलेले असावे. तरच डीबीटी (DBT) द्वारे पैसे जमा होतील.
३. अर्जाचा २०२६ चा नवीन नमुना
जुन्या अर्जाचे फॉरमॅट आता चालणार नाहीत. मंडळाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून २०२६ साठीचे नवीन ‘स्वयंघोषणा पत्र’ डाउनलोड करा आणि त्यावर स्वाक्षरी करूनच अपलोड करा.
४. एकाच योजनेची निवड करा
जर तुमच्या पाल्याला शाळेतून किंवा कॉलेजमधून आधीच कोणती स्कॉलरशिप मिळाली असेल, तर बांधकाम कामगार मंडळाकडे अर्ज करू नका. चुकीची माहिती दिल्यास तुमचे कामगार नोंदणी कार्ड कायमचे रद्द (Blacklist) केले जाऊ शकते.
सरकारने हा निर्णय का घेतला?
शासकीय निधीचा गैरवापर टाळून हा पैसा खऱ्या अर्थाने गरजू विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचावा, हा यामागचा उद्देश आहे. पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि प्रणालीमधील त्रुटी दूर करण्यासाठी १ जानेवारी २०२६ पासून हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.
बांधकाम कामगार शिष्यवृत्ती ही कामगारांच्या मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी एक मोठी ताकद आहे. नियमांचे पालन करून आणि सत्य माहिती देऊन अर्ज केल्यास तुमच्या पाल्याला शिक्षणासाठी हक्काची मदत नक्कीच मिळेल. अर्ज करताना कोणतीही घाई करू नका आणि सर्व कागदपत्रे तपासूनच सबमिट करा.
