Divyang Sahayak Portal : महाराष्ट्र शासनाच्या दिव्यांग कल्याण विभागाने राज्यातील दिव्यांग बांधवांसाठी एक क्रांतीकारी पाऊल उचलले आहे. दिव्यांगांना विविध योजनांसाठी आता शासकीय कार्यालयांचे उंबरठे झिजवण्याची गरज भासणार नाही. ‘दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल’ या Single Window Digital Platform मुळे सर्व सेवा आता एकाच छताखाली उपलब्ध झाल्या आहेत.
या लेखामध्ये आपण या पोर्टलवर अर्ज कसा करायचा, आवश्यक कागदपत्रे कोणती आणि त्याचे फायदे काय आहेत, याची सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल म्हणजे काय? (What is Divyang Sahayak Portal?)
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल हे महाराष्ट्र सरकारचे अधिकृत डिजिटल व्यासपीठ आहे. पूर्वी दिव्यांगांना शैक्षणिक मदत, उपकरणे किंवा पेन्शनसाठी वेगवेगळ्या विभागांकडे अर्ज करावे लागत होते. आता ही सर्व प्रक्रिया ‘सिंगल विंडो सिस्टम’ अंतर्गत आणली आहे. एकदा नोंदणी केल्यानंतर लाभार्थी पात्रतेनुसार अनेक योजनांसाठी अर्ज करू शकतात.
पोर्टलची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
- एकदाच नोंदणी: वारंवार माहिती भरण्याची कटकट नाही.
- पारदर्शकता: अर्जाची स्थिती (Status) ऑनलाइन ट्रॅक करता येते.
- वेळेची बचत: घरबसल्या मोबाइलवरून अर्ज करण्याची सुविधा.
- थेट लाभ: योजनेचे पैसे थेट बँक खात्यात जमा होणार.
पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या प्रमुख योजना
सध्या या पोर्टलवर सुमारे १४ महत्त्वाच्या योजनांचा समावेश करण्यात आला आहे, ज्यामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींचा समावेश होतो:
- आर्थिक सहाय्य: स्वयंरोजगारासाठी बीजभांडवल आणि अर्थसहाय्य.
- शैक्षणिक मदत: शिष्यवृत्ती आणि उच्च शिक्षणासाठी सवलती.
- साहित्य व उपकरणे वितरण: जयपूर फूट, ट्रायसायकल, श्रवणयंत्र इत्यादी.
- वैद्यकीय मदत: शस्त्रक्रिया आणि औषधोपचारासाठी अर्थसहाय्य.
- कौशल्य विकास: दिव्यांगांसाठी विशेष कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम.
नोंदणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
ऑनलाइन अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे जवळ ठेवावीत:
- UDID कार्ड (Unique Disability ID) – हे सर्वात महत्त्वाचे आहे.
- आधार कार्ड (मोबाईल नंबरशी लिंक असलेले).
- बँक पासबुक (डीबीटी साठी सक्रिय खाते).
- रहिवासी दाखला / रेशन कार्ड.
- पासपोर्ट साईज फोटो.
- मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी.
दिव्यांग सहाय्यक पोर्टलवर अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step Registration Process)
जर तुम्हाला नवीन नोंदणी करायची असेल, तर खालील पायऱ्यांचे अनुसरण करा:
अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या
सर्वात आधी महाराष्ट्र शासनाच्या Divyang Sahayak Portal च्या अधिकृत संकेतस्थळावर जा.
‘दिव्यांग व्यक्ती नोंदणी’ निवडा
मुख्यपृष्ठावर तुम्हाला ‘एकदाच नोंदणी’ (One Time Registration) हा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
UDID क्रमांकाची पडताळणी
तुमचा १२ अंकी UDID कार्ड क्रमांक टाका. तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईलवर एक OTP येईल. तो प्रविष्ट करून तुमची ओळख पटवा. (नोंद घ्या: १३.८४ लाख UDID धारकांची माहिती आधीच लिंक असली, तरी योजनेसाठी नवीन नोंदणी करणे अनिवार्य आहे.)
वैयक्तिक आणि बँक तपशील भरा
तुमचे पूर्ण नाव, पत्ता, अपंगत्वाचा प्रकार आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे बँक खात्याचा तपशील (IFSC Code सह) अचूक भरा.
कागदपत्रे अपलोड करा
मागितलेली सर्व कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड करा आणि अर्जाचे नीट पुनरावलोकन करा.
अर्ज सबमिट करा
शेवटी ‘Submit’ बटनावर क्लिक करा. तुम्हाला एक ‘Application ID’ मिळेल, तो भविष्यातील संदर्भासाठी जपून ठेवा.
पोर्टलचे फायदे: एका नजरेत
| वैशिष्ट्य | फायदा |
| डिजिटल पडताळणी | कागदपत्रांच्या प्रत्यक्ष प्रती देण्याची गरज कमी. |
| योजनांची माहिती | पात्र असलेल्या सर्व योजनांची यादी एकाच ठिकाणी. |
| ट्रॅकिंग सुविधा | अर्ज मंजूर झाला की नाही, हे घरबसल्या समजते. |
| भ्रष्टाचाराला आळा | थेट लाभार्थ्यांच्या खात्यात मदत पोहोचते. |
Divyang Sahayak Portal हे महाराष्ट्रातील दिव्यांग बांधवांसाठी एक ‘डिजिटल वरदान’ ठरत आहे. तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रशासकीय प्रक्रिया सुलभ करणे हा यामागचा शुद्ध हेतू आहे. जर तुम्ही किंवा तुमच्या परिचयातील कोणी दिव्यांग व्यक्ती असेल, तर आजच या पोर्टलवर नोंदणी करून शासनाच्या योजनांचा लाभ घ्या.
