ek ladaki yojana : महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील मुलींचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी आणि स्त्री जन्माचे स्वागत करण्यासाठी ‘लेक लाडकी योजना’ (Lek Ladki Yojana) सुरू केली आहे. २०२६ मध्ये ही योजना आपल्या यशाची तीन वर्षे पूर्ण करत असून, लाखो कुटुंबांसाठी ती एक मोठा आधारवड ठरली आहे. जर तुमच्या घरात १ एप्रिल २०२३ नंतर मुलगी जन्माला आली असेल, तर हे आर्टिकल तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
लेक लाडकी योजना काय आहे?
ही योजना प्रामुख्याने गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबातील मुलींना सक्षम करण्यासाठी राबविली जाते. मुलीच्या जन्मापासून ती १८ वर्षांची होईपर्यंत सरकार टप्प्याटप्प्याने आर्थिक मदत करते, जेणेकरून तिच्या शिक्षण आणि विवाहाचा आर्थिक भार पालकांवर पडणार नाही.
मिळणारे आर्थिक लाभ (टप्प्यानुसार माहिती)
या योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला एकूण १ लाख १ हजार रुपये दिले जातात. ही रक्कम खालीलप्रमाणे वितरित केली जाते:
| टप्पा | कधी मिळणार? | रक्कम (रुपये) |
| पहिला टप्पा | मुलीच्या जन्मानंतर | ५,०००/- |
| दुसरा टप्पा | इयत्ता पहिलीत प्रवेश घेतल्यावर | ६,०००/- |
| तिसरा टप्पा | इयत्ता सहावीत प्रवेश घेतल्यावर | ७,०००/- |
| चौथा टप्पा | इयत्ता अकरावीत प्रवेश घेतल्यावर | ८,०००/- |
| पाचवा टप्पा | १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर | ७५,०००/- |
महत्त्वाची टीप: १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर मिळणारी ७५,००० रुपयांची मोठी रक्कम मुलीला उच्च शिक्षण किंवा स्वतःचा छोटा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी (Skill Training) वरदान ठरते.
पात्रतेचे निकष: कोणाला मिळणार लाभ?
योजनेचा गैरवापर टाळण्यासाठी आणि खऱ्या गरजूंपर्यंत लाभ पोहोचवण्यासाठी काही अटी निश्चित केल्या आहेत:
- रहिवासी: अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्राचे कायमस्वरूपी रहिवासी असावे.
- रेशन कार्ड: कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे अनिवार्य आहे.
- जन्मतारीख: मुलीचा जन्म १ एप्रिल २०२३ किंवा त्यानंतर झालेला असावा.
- पत्य मर्यादा: ही योजना कुटुंबातील पहिल्या दोन अपत्यांपैकी मुलींनाच लागू असेल. (दुसऱ्या प्रसूतीवेळी जुळ्या मुली झाल्यास, त्यांनाही लाभ मिळेल).
आवश्यक कागदपत्रे (Checklist)
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा, जेणेकरून तुमची प्रक्रिया जलद होईल:
- मुलीचा जन्म दाखला (Municipal/Gram Panchayat Certificate).
- पालकांचे (आई-वडील) आधार कार्ड.
- पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड.
- कुटुंबाचा वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार स्वाक्षरीत).
- बँक पासबुकची प्रत (मुलीच्या नावे किंवा आईसोबत संयुक्त खाते).
- रहिवासी दाखला (Domicile Certificate).
- दोन अपत्यांचे स्वयंघोषणापत्र (Affidavit).
ऑनलाइन अर्ज करण्याची सोपी पद्धत
लेक लाडकी योजनेचा अर्ज तुम्ही घरबसल्या किंवा केंद्रावर जाऊन करू शकता:
- पोर्टलवर जा: महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत ‘महा-आयटी’ किंवा महिला व बाल विकास विभागाच्या पोर्टलला भेट द्या.
- नोंदणी: नवीन युजर म्हणून नोंदणी करा आणि लॉगिन आयडी तयार करा.
- माहिती भरा: अर्जामध्ये विचारलेली वैयक्तिक आणि शैक्षणिक माहिती अचूक भरा.
- डॉक्युमेंट अपलोड: सर्व कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट: अर्ज सबमिट करा आणि मिळालेला ‘अॅप्लिकेशन आयडी’ भविष्यातील संदर्भासाठी सेव्ह करा.
ऑफलाइन पर्याय: जर तुम्हाला ऑनलाइन अर्ज करणे कठीण जात असेल, तर तुम्ही जवळच्या अंगणवाडी सेविका, ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा सेतू केंद्रात (CSC) संपर्क साधू शकता.
योजनेचे सामाजिक महत्त्व
लेक लाडकी योजनेमुळे समाजात सकारात्मक बदल घडत आहेत:
- शिक्षण: आर्थिक टंचाईमुळे शाळा सोडणाऱ्या मुलींचे प्रमाण (Dropout Rate) कमी झाले आहे.
- बालविवाह रोखणे: १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावरच मोठी रक्कम मिळत असल्याने बालविवाहावर आपोआप आळा बसतोय.
- समानता: मुलीच्या जन्माकडे ओझे म्हणून न पाहता आनंदाने स्वागत केले जात आहे.
लेक लाडकी योजना २०२६ ही केवळ एक सरकारी योजना नसून महाराष्ट्रातील लेकींच्या स्वप्नांना दिलेली उभारी आहे. जर तुम्ही पात्र असाल, तर आजच अर्ज करा आणि तुमच्या मुलीचे भविष्य सुरक्षित करा. ही माहिती गरजू पालकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी हा लेख नक्की शेअर करा!







