Lek Ladki Yojana 2026: महाराष्ट्रातील प्रत्येक कुटुंबासाठी मुलगी ही लक्ष्मीचे रूप असते. या लक्ष्मीच्या पावलांनी घराचे नंदनवन व्हावे आणि तिच्या शिक्षणाची चिंता पालकांना सतावू नये, यासाठी महाराष्ट्र सरकारने ‘लेक लाडकी योजना’ यशस्वीपणे राबवली आहे. या योजनेद्वारे पात्र मुलीला तिच्या १८ व्या वर्षापर्यंत टप्प्याटप्प्याने तब्बल १ लाख १ हजार रुपयांचा लाभ दिला जातो.
फेब्रुवारी २०२६ च्या ताज्या अपडेटनुसार, या योजनेच्या अर्जाची व्याप्ती वाढवण्यात आली असून अनेक कुटुंबांना याचा लाभ मिळत आहे. या लेखात आपण योजनेचे सविस्तर टप्पे, पात्रता आणि अर्ज करण्याची सोपी पद्धत पाहणार आहोत.
योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
‘लेक लाडकी योजना’ सुरू करण्यामागे सरकारचे तीन मुख्य उद्देश आहेत:
- स्त्री भ्रूणहत्या रोखणे: मुलींचा जन्मदर वाढवून समाजात समतोल राखणे.
- शिक्षणाला प्रोत्साहन: मुलींना उच्च शिक्षणापर्यंत आर्थिक पाठबळ देणे.
- बालविवाह रोखणे: मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर मोठी रक्कम देऊन तिला स्वावलंबी बनवणे.
महत्त्वाची नोंद: ही योजना १ एप्रिल २०२३ रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलींसाठी लागू आहे.
लाभाचे स्वरूप ५ टप्प्यांत मिळणार हक्काचे पैसे
मुलीच्या वाढीच्या आणि शिक्षणाच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर ही रक्कम थेट बँक खात्यात (DBT द्वारे) जमा केली जाते:
| टप्पा | कधी मिळणार? | मिळणारी रक्कम |
| १ ला हप्ता | मुलीचा जन्म झाल्यावर | ₹ ५,००० |
| २ रा हप्ता | इयत्ता पहिलीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹ ६,००० |
| ३ रा हप्ता | इयत्ता सहावीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹ ७,००० |
| ४ था हप्ता | इयत्ता अकरावीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹ ८,००० |
| ५ वा हप्ता | मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर | ₹ ७५,००० |
| एकूण लाभ | ₹ १,०१,००० |
योजनेसाठी पात्रता आणि अटी (Eligibility)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावे.
- कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे अनिवार्य आहे.
- ही योजना एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींसाठी मर्यादित आहे. (दुसऱ्या प्रसूतीवेळी जुळ्या मुली झाल्यास तिन्ही मुलींना लाभ मिळतो).
- मुलीचे बँक खाते पालकांच्या संयुक्त नावाने (Joint Account) आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Checklist)
अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची पूर्तता करा:
- मुलीचा जन्म दाखला (नगरपालिका/ग्रामपंचायत).
- आई आणि वडिलांचे आधार कार्ड.
- पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड (झेरॉक्स प्रत).
- उत्पन्नाचा दाखला (विहित मर्यादेतील).
- बँक पासबुकची प्रत (आधार सीडेड खाते).
- मुलीचा आणि पालकांचा एकत्रित फोटो.
अर्ज कसा आणि कोठे करावा? (Application Process)
लेक लाडकी योजनेची अर्ज प्रक्रिया ऑफलाइन आणि ऑनलाइन अशा दोन्ही प्रकारे उपलब्ध आहे:
- ग्रामीण भागासाठी: तुमच्या गावातील अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधा. त्यांच्याकडे योजनेचा अर्ज उपलब्ध असतो, तो भरून कागदपत्रांसह जमा करा.
- शहरी भागासाठी: जवळच्या बालविकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO) कार्यालयात किंवा सेतू केंद्रात जाऊन माहिती घेऊ शकता.
- पडताळणी: अर्ज सादर केल्यानंतर महिला व बालविकास विभागाकडून कागदपत्रांची छाननी केली जाते आणि पात्र ठरल्यानंतर लाभ दिला जातो.
‘लेक लाडकी योजना’ ही केवळ एक सरकारी योजना नसून, मुलींच्या पंखांना बळ देणारी एक मोठी चळवळ आहे. जर तुमच्या घरात किंवा शेजारी १ एप्रिल २०२३ नंतर कन्यारत्न प्राप्त झाले असेल, तर उशीर न करता या योजनेचा लाभ घ्या आणि तिचे भविष्य सुरक्षित करा.
