soybean prices : सध्या महाराष्ट्रातील बाजार समित्यांमध्ये सोयाबीनच्या दरात होत असलेल्या चढ-उतारामुळे शेतकरी बांधवांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. “भाव अजून पडतील का?” या भीतीने अनेक शेतकरी मिळेल त्या दरात सोयाबीन विकत आहेत. परंतु, बाजार अभ्यासकांच्या मते ही केवळ एक तात्पुरती घसरण असून, लवकरच सोयाबीनला चांगले दिवस येणार आहेत.
चला जाणून घेऊया, शेतकऱ्यांनी आता आपला माल का जपून ठेवावा आणि दरात वाढ होण्याची कोणती ४ प्रमुख कारणे आहेत.
दरातील घसरण: वास्तव की अफवा?
काही दिवसांपूर्वी सोयाबीनचे दर ५,३०० रुपयांच्या आसपास असताना अचानक त्यात घट झाली. याचे मुख्य कारण जागतिक बाजारपेठेतील भीती आणि काही अफवा होत्या. अमेरिकेतून स्वस्त आयात होणार असल्याच्या चर्चेने ‘पॅनिक सेलिंग’ वाढले. मात्र, केंद्र सरकार शेतकऱ्यांच्या हिताचा विचार करता असा कोणताही निर्णय घेण्याची शक्यता कमी आहे. त्यामुळे ही घसरण केवळ तात्पुरती आहे.
सोयाबीनचे दर वाढण्याची ‘ही’ ४ महत्त्वाची कारणे
जर तुम्ही सोयाबीन विकण्याचा विचार करत असाल, तर खालील मुद्दे नक्की वाचा:
१. नवीन आवक येण्यास मोठा कालावधी
देशात नवीन सोयाबीनचे पीक येण्यासाठी अजून किमान ७ ते ८ महिन्यांचा कालावधी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर) शिल्लक आहे. सध्या बाजारात उपलब्ध असलेला साठा मर्यादित असून, मागणीच्या तुलनेत पुरवठा कमी होणार असल्याने भावाला आपोआप आधार मिळेल.
२. खाद्यतेलाच्या दरात सुधारणा
जागतिक बाजारपेठेत खाद्यतेलाचे दर जे ५४ डॉलर्सपर्यंत खाली आले होते, त्यांनी आता पुन्हा ६० डॉलर्सची पातळी गाठली आहे. खाद्यतेलाचे भाव वाढले की त्याचा थेट फायदा सोयाबीनच्या दरात वाढ होण्यासाठी होतो.
३. सोयापेंड (DOC) आणि पशुखाद्याला मोठी मागणी
सध्या पशुखाद्याच्या (Cattle Feed) किमतीत १५ ते २० टक्क्यांची वाढ झाली आहे. यामुळे सोयाबीनपासून बनणाऱ्या पेंडेची (Soya Meal) मागणी वाढली आहे. जोपर्यंत पशुखाद्याची मागणी टिकून आहे, तोपर्यंत सोयाबीनचे दर कोसळण्याची शक्यता धुसर आहे.
४. मर्यादित साठा आणि निर्यात
मागील हंगामातील सोयाबीनचा साठा आता संपत आला आहे. देशांतर्गत वापर आणि झालेली निर्यात पाहता, बाजारात मालाचा अतिरिक्त दाब नाही. जेव्हा साठा कमी होतो, तेव्हा खऱ्या अर्थाने तेजीला सुरुवात होते.
शेतकऱ्यांसाठी मोलाचा सल्ला: आता काय करावे?
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, शेतकऱ्यांनी अफवांना बळी न पडता खालील गोष्टींकडे लक्ष द्यावे:
- घाई करू नका: बाजारात सध्या जी घसरण दिसत आहे, ती केवळ तात्पुरती आहे. ‘पॅनिक सेलिंग’ टाळा.
- मार्च अखेरपर्यंत प्रतीक्षा: तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, मार्च महिन्याच्या उत्तरार्धात सोयाबीनच्या दरात सुधारणा होण्यास सुरुवात होईल.
- टप्प्याटप्प्याने विक्री: जर तुम्हाला पैशांची गरज असेल, तर सर्व माल न विकता केवळ गरजेपुरता माल विकून बाकी साठा राखून ठेवावा.
शेतकरी मित्रांनो, शेतीमालाचे भाव हे मागणी आणि पुरवठ्याच्या चक्रावर अवलंबून असतात. सध्याची परिस्थिती पाहता सोयाबीनमध्ये सुधारणेला मोठा वाव आहे. त्यामुळे थोडा संयम ठेवा आणि योग्य वेळेची प्रतीक्षा करा.
महत्त्वाची टीप: हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे. कोणताही आर्थिक निर्णय घेण्यापूर्वी आपल्या जवळच्या बाजार समितीशी संपर्क साधावा आणि स्वतःचा विवेक वापरावा.
